Rola podloza szeroko poje- tego

Rola podłoża szeroko poję- tego i flory, jako tła życia zwierzęcego, szczególnie w nich się zaznacza. Zycie ziemne a typ ekologiczny zwierzęcia Odbiciem sposobu życia jest pokrój i wygląd zwie- rzęcia, jego typ przystosowawczy wywołany przede wszystkim przez lokomocję w -określonych warunkach środowiska. Pod tym względem życie ziemne nakłada szczególne piętno• na zwierzęta. Wzorcem ekologicz- nym bezkręgowców ryjących są dżdżownice, powszech- nie znane skąposzczety borujące podziemne chodniki w – glebie, którą spulchniają, wietrzą i użyźniają. W ich lokomocji główną rolę spełnia muskulatura ciała, utworzona z pierścieniowatych i podłużnych mięśni oraz szczecinki, umożliwiające rozpieranie się w ściankach korytarzy. Falowanie przebiegające przez ciało, spowodowane skurczem mięśni przebiega od tyłu do przodu zwierzęcia, co szczególnie ułatwia rycie. Wśród urozmaiconej mikrofauny gleby ryjące życie prowadzą i odpowiedni robakowaty typ ciała mają nicienie, a także nieco większe od nich wazon- kowce. Z kręgowców podobny typ „dżdżownicowaty” mają płazy beznogie (Ichtiophis), jaszczurkowate gady Am- phisbaenidae, ślepe węże Ż rodzaju Typhlos – wszyst- kie zamieszkujące gorące strefy globu. Robakowaty, pozbawiony kończyn typ ciała tych kręgowców jest niewątpliwie wtórnym nabytkiem, w związku z podziemnym życiem, bowiem wszystkie inne pier- wotne gady i płazy mają kończyny. Cechami kon- wergencyjnymi beznogich form ryjących są: znaczne wydłużenie ciała, silna muskulatura tułowia, speł- niającego rolę motoru, wreszcie częściowa lub całko- wita redukcja oczów, organów najczęściej niepotrzeb- nych formom podziemnym. ‚Większą jeszcze rozmaitość typów dostrzegamy u zwierząt ryjących i grzebiących z pomocą kończyn, nie tylko dlatego, że należą do różnych grup syste- matycznych, ale i z racji tego, że grzebią w ziemi w naj rozmaitszy sposób. Szczególnym zmianom orga- nizacyjnym ulegają kończyny, jako bezpośrednie or- gany lokomocji, choć na zasadzie korelacji zmienia się w związku z tym cały kształt zwierzęcia, przybierając formę mniej lub więcej zwięzłą, spoistą, ku przodowi stożkowo wydłużoną, naj skuteczniej prze- pychaną z pomocą kończyn w środowisku stwarza- jącym duży opór. [przypisy: , , ]