Zarówno wiec nadmiar wody jak

Zarówno więc nadmiar wody jak z drugiej strony niedosta- – teczna aeracja gleby mogą być czynnikami ogranicza- jącymi faunę, selekcjonującymi skład zespołów ziem- nych. A co najmniej wpływają na migracje pionowe fauny najczęściej w przeciwnych kierunkach. Temperatura gleby Cieplne, warunki gleby zależą od promieniowania słonecznego, przewodnictwa i natury samej gleby, procesów chemicznych w niej przebiegających, paro- wania, ekspozycji miejsca itp. W stosunku do tempe- ratury powietrza temperatura gleby różni się dosyć znacznie, przy czym należy podkreślić duże, na ogół większe niż w powietrzu, oscylacje zwłaszcza w re- jonach otwartych, sięgające ,największych wartości na lądzie. W ciepłe, nasłonecznione dni letnie różnica, może dochodzić kilkunastu stopni na korzyść temperatury gleby, co odczuwają przede wszystkim zwierzęta ste- powe i pustynne. Wspominaliśmy przy omawianiu temperatury, w rozdziale o klimacie, że niektóre jaszczurki pustynne w najgorętsze godziny dnia wchodzą na krzaki saksaułu, gdzie mają tempe- raturę o jakieś dwadzieścia stopni niższą niż’ na roz- prażonym piasku. W nocy jest odwrotnie, czyli gleba jest zimniejsza od powietrza. W noce pochmurne i wilgotne różnicy prawie nie ma. W zimie temperatura gleby jest przeciętnie wyższa od temperatury powietrza, ponieważ ziemia bardziej pochłania ciepło, co z ekologicznego punktu widzenia jest ważne, bo umożliwia licznym. owadom chronienie się do ziemi na okres zimy, przetrwanie w takim czy innym stadium ‚rozwojowym naj surowszej pory roku. W miarę głębokości oscylacje temperatury maleją stopniowo i opóźniają się coraz to bardziej w stosunku do zmian odpowiednich w powietrzu, ale tylko do pewnej głębokości, maksymalnie do 25 m, gdzie pa- nuje mniej lub więcej stała temperatura zbliżona do średniej dla danej miejscowości. Jeszcze głębiej na- stępuje powolny wzrost temperatury, który już nie ma większego znaczenia w ekologii, uwzględniając cienką na ogół warstwę życia zwierzęcego zasiedla- jącego glebę . [przypisy: , , ]